«Ἀπολογία» τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου

on Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2015. Posted in Δογματικά

Εἶναι πράγματι ἀπορίας ἄξιον, ἐξ αἰτίας ἑνός λάθους πόσας καί ποίας κακοδοξίας περιέχει ἡ «ΑΠΟΛΟΓΙΑ» τοῦ ἁγίου Νικοδήμου.
    1) Πρώτη ἐσφαλμένη ἄποψις: «Ἄν εἷς καί μόνος ἁπλῶς τῶν σωζομένων ἦτο ἱκανός νά εὐχαριστήση τόν Θεόν, ἤ ὅλοι ὁμοῦ οἱ ἄλλοι, οἵτινες ἔμελλον νά ἀπολεσθῶσιν· ...»(ΑΠΟΛΟΓΙΑ) .
    Ὁ Κύριος ἀντικρούει τούς κατωτέρω λόγους ὅταν εἶπεν: «Ἢ τίς γυνὴ δραχμὰς ἔχουσα δέκα, ἐὰν ἀπολέσῃ δραχμὴν μίαν, οὐχὶ ἅπτει λύχνον καὶ σαροῖ τὴν οἰκίαν καὶ ζητεῖ ἐπιμελῶς ἕως ὅτου εὕρῃ; καὶ εὑροῦσα συγκαλεῖ τὰς φίλας καὶ τὰς γείτονας λέγουσα· συγχάρητέ μοι, ὅτι εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα. οὕτω, λέγω ὑμῖν, γίνεται χαρὰ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ Θεοῦ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι»(Λουκ. ΙΕ΄, 8, 9).

Ὅμως ὁ ἅγιος Νικόδημος μᾶς λέγει, ὅτι τήν ἀνωτέρω ἄποψίν του, τήν ἤντλησε ἐκ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, μάλιστα μᾶς ἀναφέρει καί τό σχετικό κείμενόν του.
    «...διά τούς ἐσομένους κακούς μή προαγαγεῖν εἰς γένεσιν τούς ἀγαθούς; Καί τί ἄν τις ἐννοήσειεν ἀδικώτερον; Εἰ γάρ καί μόνος εἷς ἔμελλεν ὁ ἀγαθός, οὐδ᾿οὕτω τῆς δημιουργίας ἀφεῖσθαι δίκαιον»(Ἅγ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς).
    Ἑρμηνεία: «...νά μήν δημιουργήση ὁ Θεός τούς ἀγαθούς ἐπειδή θά ὑπάρξουν καί κακοί; Καί τί πιό ἄδικον ἤθελε διανοηθῆ κάποιος; Διότι ἐάν καί μόνον ἕνας ἐπρόκειτο νά γίνη καλός, οὔτε καί εἰς αὐτήν τήν περίπτωσιν, ὁ Θεός, δέν θά ἦτο δίκαιον νά ἀποστῆ τῆς δημιουργίας».
    Ἐν προκειμένῳ ὁ ἅγιος Νικόδημος μᾶς ἀναφέρει τήν μισήν ἀλήθειαν ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ ἁγίου Γρηγορίου, καί συνήθως ἡ μισή ἀλήθεια, ἐξοστρακίζει τήν ὅλην ἀλήθειαν καί  ὁδηγεῖ εἰς πλάνην ὡς θά ἴδωμεν.
    Ἐνῶ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς μᾶς εἶπεν μέν τήν μισήν ἀλήθειαν, ἀλλά συμπλήρωσε καί τήν ὑπόλοιπον ἔτσι ὥστε νά μήν ὑπάρξη διά τόν Θεόν αὐτό τό ὀδυνηρό ἐνδεχόμενο, τῆς σωτηρίας τοῦ ἑνός καί μόνου τῶν σωζομένων. Οὕτω προαιωνίως προώρισε τήν ἐνανθρώπησίν Του, ὄχι διά τούς δικαίους ἀλλά ἀκόμη  καί ἐάν ἕνας καί μόνος ἦτο ὁ κακός, εἰς ὅλην τήν δημιουργίαν, δι᾿ αὐτόν τόν ἕνα καί μόνον κακόν θά ἐρχόταν ὁ Κύριος διά νά τόν σώση, ὡς εἶπεν: «ἦλθε γάρ ὁ Υἱός τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καί σῶσαι τό ἀπωλωλός»(Λουκ. ιθ΄, 10). Ἄρα καί ἡ σωτηρία τοῦ ἑνός καί μόνον κακοῦ, εἰσαγάγει τόν Κύριον εἰς τήν δόξαν αὐτοῦ, (Λουκ. κδ΄, 26) ὡς καί χαρακτηριστικῶς μᾶς λέγει: «Λέγω γάρ ὑμῖν ὅτι οὕτω χαρά ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ ἐπί ἑνί ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι ἤ ἐπί ἐνενήκοντα ἐννέα δικαίοις, οἵτινες οὐ χρείαν ἔχουσι μετανοίας»(Λουκ. ιε΄, 7), φανερώνοντας τοιουτοτρόπως τήν ἀγάπη Του νά ὑπερέχη τῆς δικαιοσύνης Του. Διότι συμφώνως μέ τήν δικαιοσύνην Του, δέν θά ἔπρεπε νά ἐρχόταν, ἐφόσον ἕνας καί μόνος δίκαιος ἦτο ἱκανός νά εὐχαριστήση τόν Θεόν.
    Ὡς ἐκ τούτου ὁ  Χριστός μᾶς λέγει, ὅτι δέν θά ἐρχόταν διά τούς σεσωσμένους «οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλά  ἁμαρτωλούς εἰς μετάνοιαν», διότι «Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ ἀλλ' οἱ κακῶς ἔχοντες...»(Μαρκ. Β΄17). Βλέπομεν λοιπόν ὅτι ὁ Κύριος θά ἐρχόταν καί διά τόν ἕνα καί μόνον κακόν, διά νά τόν σώση, διότι «οὐκ ἔστι θέλημα ἔμπροσθεν τοῦ πατρός ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς ἵνα ἀπόληται εἷς τῶν μικρῶν τούτων»(Ματθ.ΙΗ΄14). Πῶς λοιπόν εἶναι δυνατόν νά χαίρη ὁ Κύριος διά τήν σωτηρίαν τοῦ ἑνός ἐκ τῶν σωζομένων καί κατ᾿ἐπέκτασιν νά χαίρη ὑπερβαλλόντως μόνον διά τήν Κυρίαν Θεοτόκον, ἔστω καί ἐάν ὅλα τά ἄλλα κτίσματα ἤθελον ἀπoλεσθῆ;
    Τί νόημα ἔχει νά κατέβη ὁ Θεός ἐφόσον καί μέ ἕνα σωζόμενον ὁ Θεός εὐχαριστεῖται, διά ποῖον λόγον νά γίνη ἄνθρωπος προβλέποντας μάλιστα ὡς παντογνώστης, ὅτι θά ὑποστῆ σταυρόν καί θάνατον ;
                    ἡ συνέχεια εἰς τό τεῦχος 2013